Je hebt een mooie opdracht binnengehaald of de eerste producten verkocht. Het bedrag op je factuur ziet er goed uit, maar hoeveel daarvan kun je eigenlijk privé besteden? Als ondernemer krijg je geen vast nettoloon. Je inkomen hangt af van je omzet, zakelijke kosten, winst, belastingen en persoonlijke situatie.
Door deze bedragen vanaf de start uit elkaar te houden, voorkom je dat je jezelf rijk rekent. Bovendien kun je beter bepalen hoeveel omzet je nodig hebt en welk bedrag je maandelijks verantwoord naar je privérekening kunt overmaken.
Omzet is het bedrag dat je met de verkoop van producten of diensten verdient, exclusief btw. Bij een dienstverlener bereken je de omzet bijvoorbeeld door het aantal declarabele uren te vermenigvuldigen met het uurtarief. Verkoop je producten, dan kijk je naar het verwachte aantal verkopen en de verkoopprijs. De btw die je bij klanten in rekening brengt, hoort meestal niet bij je inkomen. Je int deze belasting voor de Belastingdienst. Zet ontvangen btw daarom bij voorkeur direct apart, zodat je het geld niet per ongeluk gebruikt voor zakelijke of privé-uitgaven. Ook omzet zonder btw is nog niet hetzelfde als inkomen. Je moet eerst je zakelijke kosten betalen. Denk aan inkoop, verzekeringen, vervoer, software, marketing, administratie en de huur van een werkruimte.
De basisberekening is eenvoudig: Omzet – zakelijke kosten = winst
Stel dat je als startende adviseur een jaaromzet van € 50.000 verwacht. Je begroot € 12.000 aan zakelijke kosten. De verwachte winst vóór belastingen is dan € 38.000. Dat betekent niet dat je € 38.000 privé kunt besteden. Over de winst kun je nog inkomstenbelasting en een inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet verschuldigd zijn. Daarnaast wil je mogelijk geld in je onderneming houden voor investeringen, rustige maanden of onverwachte uitgaven. Een exploitatiebegroting helpt je om de verwachte omzet en kosten overzichtelijk naast elkaar te zetten. Zo zie je vooraf of je bedrijf voldoende winst kan opleveren.
Ben je volgens de Belastingdienst ondernemer voor de inkomstenbelasting? Dan betaal je inkomstenbelasting over de belastbare winst uit je onderneming. Het uiteindelijke bedrag hangt onder meer af van je totale inkomen, mogelijke ondernemersregelingen, heffingskortingen en persoonlijke omstandigheden.
Daarnaast kun je een inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet verschuldigd zijn. Hoeveel je precies moet reserveren, is daarom niet met één vast percentage voor iedere ondernemer te bepalen. Maak dus vanaf je eerste factuur een belastingreservering. Zet dit geld bij voorkeur op een aparte zakelijke spaarrekening. Controleer je reservering meerdere keren per jaar aan de hand van je actuele winst. Verandert je omzet sterk of heb je naast je bedrijf nog ander inkomen? Laat dan door een boekhouder, fiscalist of andere deskundige beoordelen of je reservering nog passend is.
Winst en beschikbaar geld zijn niet altijd hetzelfde. Je kunt op papier winst maken terwijl klanten hun facturen nog niet hebben betaald. Andersom kan er tijdelijk veel geld op je rekening staan terwijl je binnenkort btw, belasting, verzekeringen of leveranciers moet betalen.
Daarom is ook je liquiditeit belangrijk. Liquiditeit betekent dat je voldoende geld beschikbaar hebt om rekeningen op tijd te betalen en jezelf te belonen. Maak naast een winstbegroting een overzicht per maand van de verwachte ontvangsten en uitgaven. Houd daarbij rekening met:
betalingstermijnen van klanten;
btw-aangiften en belastingbetalingen;
jaarlijkse kosten, zoals verzekeringen en abonnementen;
vakantie of perioden met minder opdrachten;
geplande investeringen;
aflossingen op zakelijke leningen
Wil je weten wat je ongeveer privé kunt gebruiken? Werk dan in deze volgorde:
Werk bij voorkeur met drie scenario’s: voorzichtig, realistisch en positief. Vooral in je eerste jaar is je omzet vaak onzeker. Met meerdere scenario’s zie je sneller wat een tegenvallende maand betekent voor je privébudget. Hou er ook rekening mee dat je als ondernemer in privé mogelijk ook te maken krijgt met uitgaven voor pensioen en een arbeidsongeschiktheidsverzekering.
Het is verleidelijk om geld over te maken zodra er een klant betaalt. Dat maakt je financiële situatie echter onrustig en onoverzichtelijk. Kies liever een vast maandelijks bedrag dat past bij een voorzichtig winstscenario. Controleer regelmatig of dit bedrag nog verantwoord is. Valt de omzet tegen, dan kun je tijdig bijsturen. Gaat het beter dan verwacht, dan hoef je niet direct alles extra op te nemen. Een buffer geeft je ruimte voor belastingbetalingen, investeringen en maanden waarin minder geld binnenkomt.
Een realistische berekening van je netto inkomen helpt je bij belangrijke keuzes. Je ziet of je tarief hoog genoeg is, hoeveel opdrachten je nodig hebt en welk privébudget bij je onderneming past. Begin met een omzet- en kostenprognose, maak een belastingreservering en controleer je cijfers regelmatig.
Op 10 november 2026 om 19.00 uur organiseren wij online training Netto inkomen berekenen doe je zo!. Tijdens deze training leer je stap voor stap welke onderdelen je nodig hebt om je netto besteedbare inkomen inzichtelijk te maken. Via onderstaande knop bezoek jij onze agenda en kan jij je direct aanmelden.
Frank is als project- en ondernemersadviseur werkzaam bij het Startersloket. Frank is voormalig Kamer van Koophandel bedrijvenadviseur en ondersteunt het Startersloket middels het verzorgen van seminars, het verzamelen en bundelen van partijen en informatie en het geven van bedrijfsadvies aan (startende) ondernemers. Om onze doelgroep steeds beter te bedienen houdt Frank zich ook veel bezig met de ontwikkeling van nieuwe tools en producten.
